Czy istnieje możliwość odzyskania zadatku w związku z koronawirusem?

Prawna regulacja instytucji zadatku zawarta jest w art. 394 kc. Zgodnie z par. 1 powołanego przepisu w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi (par. 2 powołanego przepisu). W razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony (par. 3 powołanego przepisu).

Powyższy przepis ma zastosowanie w przypadku braku odmiennego zastrzeżenia umownego. Wskazać przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądowym stosunkowo często prezentowane jest formalistyczne podejście do zasad zwrotu zadatku wskazanych w umowie. Wymagane jest zatem ścisłe wykazanie zaistnienia okoliczności podanych w umowie.

W przypadku zaistnienia przyczyn niezależnych od stron, które skutkują niemożnością wykonania zobowiązania, zadatek powinien podlegać zwrotowi, o czym stanowi art. 394 par. 3 kc. Także i w tym zakresie strony mogą w umowie uregulować odrębnie zasady zwrotu zadatku i wówczas postanowienie umowne ma pierwszeństwo przed regulacją ustawową. W orzecznictwie wskazuje się, że ochrona interesów stron umowy wymaga, aby odejście od reguły zawartej w art. 394 § 3 k.c. wynikało z wyraźnego sformułowania postanowień tej umowy (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1997 roku, I CKU 64/96, LEX).

Wprowadzenie w Polsce w ostatnim czasie stanu epidemiologicznego może wpływać na możliwość stron wykonania swoich zobowiązań umownych. W konsekwencji w stosunkowo częstych przypadkach może dojść sytuacji, że żądanie zwrotu zadatku będzie skuteczne.

4 wyświetlenia0 komentarz